Plenaire lezingen
The Rehabilitation of Offenders: Risk Management and Seeking Good Lives
Tony Ward
professor Victoria University of Wellington, New Zealand
The rehabilitation of offenders is a complex process and involves re-entry, and ultimately reintegration, into local social networks and the broader community. The Good Lives Model (GLM) is a strength-based theory of offender rehabilitation that addresses individuals’ risk ofreoffending while at the same time aiming to help them achieve more fulfilling, and personally meaningful, lives. In this presentation I briefly overview the desistance literature, describe the traditional risk management approach, and provide a detailed description of the GLM and its practice implications.
Ward, T. (2012). The rehabilitation of offenders: Risk management and seeking good lives. Japanese Journal of Offender Rehabilitation, 1, 57-76

Towards an interdisciplinary perspective on 'offender' rehabilitation
Fergus McNeill
professor, University of Glasgow, UK
Om te voldoen aan de vereisten van een geloofwaardige theorie over de rehabilitatie van ‘daders’ verkennen we enkele aspecten uit de huidige discussies over verschillende theorieën.
De specifieke hedendaagse theorie-ontwikkeling situeert zich binnen een context van de historische rechtvaardiging van en kritiek op rehabilitatie als concept en rehabilitatie in de praktijk. Uit de verhouding tussen theorieën over desistance en over rehabilitatie ontwikkelt zich een besluitend argument, nl. dat de theorievorming over psychologische rehabilitatiebelemmerd werd door een gebrek aan aandacht voor ten minste drie andere vormen van rehabilitatie, namelijk juridische, morele en sociale rehabilitatie, terwijl deze vormen van rehabilitatie minstens even belangrijk blijken te zijn in desistance-processen van criminaliteit.

Onderzoekers
De juridische aspecten van de rechtspositie van wetsovertreders met een psychische stoornis op internationaal niveau

Els Schipaanboord
Institute for International Research on Criminal Policy, Universiteit Gent
De juridische aspecten van de rechtspositie van wetsovertreders met een psychische stoornis zijn zowel afkomstig uit het strafrecht als uit het gezondheidsrecht, aangezien deze groep niet enkel een strafbaar feit heeft gepleegd maar tevens kampt met een psychische stoornis.
In de huidige juridische bejegening domineert de risico-gerichte en strafrechtelijke aanpak dermate dat nagenoeg enkel die aspecten op de voorgrond komen. De auteur legt de pijnpunten van dit onevenwicht bloot en toont aan hoe een juridisch kader waarin strafrechtelijke en gezondheidsrechtelijke aspecten worden gecombineerd, er zou kunnen uitzien. Met dit gebalanceerd kader wil zij de juridische sterktes van de wetsovertreders met een psychische problematiek voor het voetlicht brengen door aan te tonen welke rechten zij hebben en hoe zij die kunnen uitoefenen. Tegelijk kan het kader als toetsingsinstrument dienen voor evaluatie van de regels op nationaal niveau van lidstaten.

“Authority meets mentally ill”: de rol van procedurele rechtvaardigheid
Ciska Wittouck  (1), Freya Vander Laenen (2) & Kurt Audenaert (1)
(1)    Vakgroep  Psychiatrie en Medische Psychologie Orthopedagogiek, Universiteit Gent
(2)    Institute for International Research on Criminal Policy, Universiteit Gent

Ciska Wittouck geeft het belang aan van het ervaren van procedurele rechtvaardigheid door personen met een psychiatrische problematiek die in contact komen met politionele en/of justitiële autoriteiten en zo onderworpen worden aan een behandeling onder drang of dwang. Procedurele rechtvaardigheid wijst op het belang dat mensen hechten aan interpersoonlijke aspecten tijdens een sociale interactie. Het (al dan niet) ervaren van procedurele rechtvaardigheid tijdens een sociale interactie beïnvloedt de reactie van mensen op deze interacties. Wegens de gunstige invloed van procedurele rechtvaardigheid op veranderingsprocessen, zoals recovery en desistance, kan het beschouwd worden als een middel om het doel van therapeutische jurisprudentie te bereiken. Recente internationale onderzoeksbevindingen over de invloed van en verklaringsmechanismen voor de invloed van het ervaren van procedurele rechtvaardigheid op gedwongen opgenomen patiënten en bij verdachten en daders met een psychiatrische problematiek komen aan bod. Tot slot formuleert de auteur aanbevelingen voor elke echelon van de strafrechtsbedeling.

Het desistanceproces van wetsovertreders met een psychiatrische problematiek gehypothekeerd door de internering
Sofie Van Roeyen (1), Sharon Van Audenhove (1), Wouter Vanderplasschen (2) & Freya Vander Laenen (1)
(1)    Institute for International Research on Criminal Policy, Universiteit Gent
(2)    Vakgroep Orthopedagogiek, Universiteit Gent

Desistance is het gradueel veranderingsproces dat resulteert in het stoppen met plegen van criminaliteit. Eerder desistance-onderzoek heeft zich hoofdzakelijk gefocust op desistance in de algemene daderpopulatie. Om inzicht te krijgen in het stopproces van de specifieke groep wetsovertreders met een psychiatrische problematiek, rapporteren we over de bevindingen van de eerste empirische fase van het onderzoek, focusgroepen met wetsovertreders met een psychiatrische problematiek. Het is een specifiek belevingsonderzoek dat focust op sterktes en positieve ervaringen van de respondenten die helpend zijn om te veranderen.

De Schone en het Beest: persoonlijk herstel binnen een forensische context
Natalie Aga & Wouter Vanderplasschen
Vakgroep Orthopedagogiek, Universiteit Gent
We schetsen wat werken aan persoonlijk herstel in een forensische context impliceert. Om een totaalbeeld te krijgen van deze specifieke vorm van herstel, staan we eerst stil bij het begrip herstel en het herstelproces, zoals deze worden gedefinieerd in de huidige geestelijke gezondheidszorg. Vervolgens beschrijven we de particulariteit van herstel binnen een juridisch/gedwongen kader, aan de hand van internationaal onderzoek. Deze onderzoeken geven eerder de verschillenweer met persoonlijk herstel in een forensische context, dan de mogelijke overeenkomsten of werkbare elementen. Onder de noemer forensisch herstel karakteriseren we deze bijkomende vorm van herstel van personen die een strafbaar feit hebben gepleegd. We sluiten af meteen beschouwing op de ondersteuning van forensisch en persoonlijk herstel. Zo trachten we een aanzet te geven om de onverenigbaarheid van persoonlijk herstel en gedwongen statuten te weerleggen.

Ervaringen van familieleden van delictplegers met een psychiatrische problematiek
Sara Rowaert & Stijn Vandevelde
Vakgroep Orthopedagogiek, Universiteit Gent
In wetenschappelijke literatuur is er reeds veel geschreven over het perspectief van familieleden van personen met een psychiatrische problematiek, waarbij er tot nu toe eerder gekeken wordt vanuit een probleemgerichte visie, dan wel vanuit een sterktegericht denken. Het is opmerkelijk dat literatuur over familieleden van delictplegers met een psychiatrische problematiek (erg) beperkt is. Daarom besteden we aandacht aan de perspectieven van deze familieleden door hun ervaringen, noden en behoeften en hoop voor de toekomst weer te geven en door in te gaan op een aantal mogelijke interventies die hen kunnen ondersteunen. Daarnaast schetsten de auteurs hoe een sterktegericht perspectief de eerder genoemde probleemgeoriënteerde kijk kan aanvullen.